Blisko ludzi – dobre praktyki samorządów Mazowsza w obszarze zdrowia psychicznego

Jak skutecznie wspierać zdrowie psychiczne mieszkańców? Jak łączyć działania samorządów, oświaty, ochrony zdrowia, pomocy społecznej i kultury? O tym rozmawiali uczestnicy konferencji „Blisko ludzi – dobre praktyki samorządów Mazowsza w obszarze zdrowia psychicznego”, która odbyła się 20 października 2026 r. w Panoptikum. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Powiat Piaseczyński z inicjatywy Starosty Piaseczyńskiego Ewy Lubianiec.

Konferencja zgromadziła Starostów z Mazowsza, dyrektorów jednostek organizacyjnych wielu powiatów oraz instytucji publicznych, placówek ochrony zdrowia, oświaty, pomocy społecznej oraz organizacji pozarządowych z terenu powiatu piaseczyńskiego. Wspólnym mianownikiem spotkania było przekonanie, że skuteczna troska o zdrowie psychiczne wymaga współpracy, wymiany doświadczeń i rozwiązań odpowiadających na rzeczywiste potrzeby mieszkańców.

Wydarzenie odbyło się pod honorowym patronatem Wojewody Mazowieckiego Mariusza Frankowskiego, Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika, Mazowieckiego Kuratora Oświaty Wioletty Krzyżanowskiej oraz Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce.

Współpraca, która zaczyna się blisko ludzi

Konferencję otworzyła Kamila Świstowska, psycholożka i trenerka związana z Fundacją FARO, która poprowadziła spotkanie. Gości powitała w imieniu organizatorów, a następnie głos zabrała Ewa Lubianiec, Starosta Piaseczyński i inicjatorka Gminno-Powiatowego Aliansu Przeciw Depresji w Powiecie Piaseczyńskim.

Wystąpienie inauguracyjne poświęcono znaczeniu lokalnych inicjatyw i współpracy na rzecz zdrowia psychicznego. Następnie dr Piotr Toczyski, kierownik Zakładu Socjologii Mediów i Komunikacji Społecznej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, przedstawił dobre praktyki Unii Europejskiej w tym obszarze.

Spotkanie było okazją do przyjrzenia się różnym modelom działania, a także do zastanowienia się, jak sprawdzone rozwiązania można rozwijać i dostosowywać do potrzeb poszczególnych społeczności.

Swoimi doświadczeniami podzielili się przedstawiciele samorządów, które rozwijają lokalne inicjatywy na rzecz zdrowia psychicznego. Bożena Przybyszewska, Zastępca Burmistrza Dzielnicy Praga-Południe m.st. Warszawy wraz z Iwoną Jaśkiewicz-Wyrębską, Naczelnik Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia, zaprezentowały działania Aliansu Razem Przeciw Depresji na Pradze-Południe.

O doświadczeniach Powiatu Wyszkowskiego w zakresie działań przeciw depresji opowiedziały Marzena Dyl – Starosta Wyszkowski oraz Małgorzata Szewczyk – Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Wyszkowie. Z kolei Magdalena Mól, Kierownik Wydziału Kultury, Sportu i Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Mińsk Mazowiecki, przedstawiła dobre praktyki realizowane w tym mieście.

Dobre praktyki w obszarze zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży

Pierwszy blok tematyczny, zatytułowany „Uczeń w centrum uwagi – proste rozwiązania na trudne sytuacje”, poświęcono działaniom wspierającym dzieci i młodzież.

Ważnym elementem tej części była również prezentacja działań Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Piasecznie, którą przedstawiła jej dyrektor Bożena Małkowska-Baranowska.

Uczestnicy poznali także przykłady działań podejmowanych w szkołach Powiatu Piaseczyńskiego. Swoje doświadczenia zaprezentowali przedstawiciele Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. Zwycięzców Olimpiad Specjalnych w Piasecznie, Zespołu Szkół nr 3 im. Cecylii Plater-Zyberkówny w Piasecznie, Zespołu Szkół Zawodowych im. Marszałka Franciszka Bielińskiego w Górze Kalwarii oraz Zespołu Szkół im. Ireny Sendlerowej w Tarczynie.

Prezentacje pokazały, jak ważne jest budowanie środowiska, w którym potrzeby psychiczne uczniów są dostrzegane, a pomoc może być organizowana z uwzględnieniem roli szkoły, rodziny i specjalistów.

Od kryzysu do stabilizacji – dostęp do pomocy i wsparcia

Drugi blok konferencji, „Od kryzysu do stabilizacji – skuteczne rozwiązania dla zdrowia psychicznego mieszkańców”, koncentrował się na funkcjonowaniu placówek i programów wspierających osoby doświadczające kryzysów psychicznych.

Kama Katarasińska-Pierzgalska, dyrektor medyczna Centrum Zdrowia Psychicznego dla Powiatu Piaseczyńskiego wraz z Oliwią Wikieł i Zofią Pieńkowską przedstawiły funkcjonowanie placówki działającej na terenie powiatu od października 2022 r. Centrum realizuje pilotażowy program Centrów Zdrowia Psychicznego.

Kolejne wystąpienie poświęcono rozwiązaniom wspierającym osoby w kryzysie i ich bliskich. O działaniach Konstancińskiego Centrum Psychiatrii Dzieci oraz programie Family Connections opowiedzieli Robert Moskwa, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu Uzdrowiska Konstancin oraz psycholożki Aleksandra Noga i Karolina Kowalczyk.

Dopełnieniem tej części była prezentacja działalności Powiatowego Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Górze Kalwarii, którą przedstawiła jego dyrektor Renata Ozimek.

Wystąpienia podkreśliły znaczenie dostępności pomocy, odpowiedniego reagowania na kryzysy oraz współpracy instytucji, które na różnych etapach mogą wspierać osoby potrzebujące pomocy.

Kierunek dobrostan – samorząd, organizacje społeczne i kultura

Trzeci blok, „Kierunek dobrostan – innowacyjne spojrzenie na zdrowie psychiczne”, pokazał, że działania na rzecz zdrowia psychicznego mogą wykraczać poza tradycyjnie rozumianą pomoc specjalistyczną.

Katarzyna Gromek-Kulasza, prezeska Fundacji FARO, przedstawiła możliwości współpracy organizacji pozarządowych z samorządami. Ważnym przykładem oddolnej inicjatywy stał się bieg „Ucieknij Depresji”, realizowany na terenie Góry Kalwarii. O jego początkach opowiedziały inicjatorki – Julia Dzwonkowska, Aleksandra Motyka i Małgorzata Woźniak, uczennice Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Zygmunta Sajny – wraz z Patrykiem Kozłowskim, organizatorem biegu.

Ostatnia prezentacja dotyczyła roli kultury w budowaniu dobrostanu psychicznego. Marta Białek-Graczyk, prezeska zarządu Towarzystwa Inicjatyw Twórczych „ę”, przekazała nagranie prezentujące ciekawe rozwiązania pokazujące, w jaki sposób działania kulturalne mogą wspierać zdrowie psychiczne.

Ta część spotkania przypomniała, że troska o dobrostan to również tworzenie przestrzeni do uczestnictwa w życiu społecznym, rozwijania pasji, budowania więzi i podejmowania wspólnych inicjatyw.

Przestrzeń do rozmów, wymiany doświadczeń i odpoczynku

Konferencja była nie tylko okazją do wysłuchania prezentacji, ale również do nawiązywania kontaktów i dzielenia się dobrymi praktykami. Networking oraz rozmowy kuluarowe umożliwiły uczestnikom wymianę doświadczeń i poszukiwanie możliwości współpracy pomiędzy samorządami, instytucjami i organizacjami działającymi na rzecz zdrowia psychicznego.

Z myślą o komforcie uczestników przed rozpoczęciem wydarzenia przygotowano także strefę relaksacji. Można było w niej skorzystać z kołder obciążeniowych i poduszek oraz posłuchać kojących dźwięków harfy kryształowej i mis. Była to przestrzeń pozwalająca na chwilę wyciszenia przed intensywnym dniem spotkań i rozmów.

Uczestnicy mieli również możliwość zwiedzenia Panoptikum.

Wspólny kierunek – skuteczniejsze wsparcie mieszkańców

Konferencja „Blisko ludzi” pokazała, jak wiele różnorodnych działań może składać się na lokalny system wspierania zdrowia psychicznego. Doświadczenia samorządów, szkół, placówek ochrony zdrowia, pomocy społecznej i organizacji pozarządowych stanowią cenne źródło inspiracji dla kolejnych inicjatyw.

Istotnym wnioskiem ze spotkania jest potrzeba spójnego działania i współpracy między sektorami. Odpowiedzialność za zdrowie psychiczne mieszkańców nie spoczywa na jednej instytucji – skuteczne wsparcie wymaga zaangażowania wielu środowisk, wzajemnego uzupełniania się i dostrzegania potrzeb ludzi na różnych etapach życia.

Dziękujemy wszystkim prelegentom, uczestnikom i partnerom za obecność, otwartość oraz gotowość do dzielenia się doświadczeniami. Dziękujemy również osobom i instytucjom, które przyczyniły się do organizacji wydarzenia.

„Blisko ludzi” to nie tylko tytuł konferencji, ale także kierunek działania – budowanie lokalnych społeczności, w których zdrowie psychiczne jest ważne, pomoc jest dostępna, a współpraca przekłada się na realne wsparcie mieszkańców.