Organizator: Centrum Kultury w Piasecznie

Gmina Piaseczno

Współfinansowanie: Polski Instytut Sztuki Filmowej

Partner medialny: stare-kino.pl

19:00 – Co nam zostało z tych lat – Lidia Wysocka – film (1974)

19:30 – Recital GABY KULKI z zespołem (obowiązują wejściówki dostępne od 9 października)

18:00 – TWÓRCZE KOBIETY – GRAŻYNA HASE. Spotkanie z projektantką poprowadzi Krzysztof Tomasik

19:00 – Motylem jestem, czyli romans 40-latka – film (1976)

17:00 – Spotkanie z Lidią Wysocką – film (1969)

17:30 – INNY FILM. Słuchowisko o Inie Benicie

18:00 – Spotkanie z Marią Marcinkiewicz-Górną twórczynią słuchowiska poprowadzi Elżbieta Szymańska

19:00 – GEHENNA – film (1938)

Wszystkie wydarzenia: Dom Kultury, ul. Kościuszki 49, Piaseczno; Wstęp wolny

21 i 28 października godz. 11.00

O tym czego dokonała Lidia Wysocka i czym wyróżniała się wśród innych artystek opowie dr Michał Pieńkowski z Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego.

CEM, Sala widowiskowa, ul. Jana Pawła II 55, Piaseczno, Wstęp wolny

Lidia Wysocka była gwiazdą przedwojennego kina, aktorką teatralną, piosenkarką, artystką estradową i twórczynią kabaretową. Grała u boku największych nazwisk polskiej sceny i ekranu, prowadziła własny kabaret, występowała w teatrze, filmie i radiu. A jednak z Piasecznem łączyło ją coś więcej niż tylko adres w biografii. Przez wiele lat Lidia Wysocka mieszkała w Chyliczkach. Dziś jej nazwisko przypomina jedna z inicjatyw kulturalnych Centrum Kultury w Piasecznie – Festiwal im. Lidii Wysockiej. W tym roku odbędzie się jego piąta edycja.

Lidia Wysocka urodziła się w 1916 roku i bardzo wcześnie rozpoczęła artystyczną karierę. Była absolwentką Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej. Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej zagrała w kilku popularnych filmach, między innymi w „Gehennie”, „Papa się żeni”, „Serce matki”, „Doktór Murek” i „Złota maska”. Jej partnerami na scenie i ekranie byli artyści, których nazwiska do dziś są częścią historii polskiej kultury – między innymi Adolf Dymsza, Mieczysława Ćwiklińska, Ina Benita czy Aleksander Zelwerowicz.

Wojna przerwała rozwijającą się karierę, ale nie przerwała jej działalności artystycznej. W czasie okupacji Wysocka związana była z kabaretem literackim „Na Antresoli” i prowadziła Kawiarnię Artystów Filmowych „U Filmowców”. Po wojnie wróciła na scenę, współpracując między innymi z Teatrem Polskim, Buffo, Syrena i Teatrem Nowym.

Szczególne miejsce w jej biografii zajmuje kabaret Wagabunda. W 1956 roku Lidia Wysocka założyła go i przez dziesięć lat prowadziła. Na scenie Wagabundy pojawiali się między innymi Wiesław Michnikowski, Jeremi Przybora, Maria Koterbska, Edward Dziewoński, Jacek Fedorowicz i Bogumił Kobiela. Wysocka była także związana z Polskim Radiem, gdzie przez wiele lat prowadziła programy, felietony i słuchowiska.

Jej związki z naszym regionem są jednak szczególnie interesujące. Przez wiele lat mieszkała w Chyliczkach, z dala od wielkomiejskiego zgiełku i blasku sceny. Lidia Wysocka zmarła w 2006 roku i spoczywa na cmentarzu komunalnym w Piasecznie.

Można więc powiedzieć, że jej historia jest jednocześnie historią polskiej kultury i częścią lokalnego dziedzictwa. To właśnie ten lokalny wymiar stał się jednym z powodów, dla których Centrum Kultury w Piasecznie postanowiło przypominać jej postać. Pierwszy przegląd poświęcony aktorce odbył się w 2022 roku pod hasłem „Odkryjmy na nowo”. W programie znalazły się między innymi projekcje przedwojennych filmów, spotkania z filmoznawcami i dziennikarzami, wystawa fotografii oraz spektakl poświęcony aktorce.

Z czasem wydarzenie rozrosło się do rangi festiwalu. Tegoroczna, V edycja jest kolejnym rozdziałem tej opowieści. Centrum Kultury w Piasecznie już po raz piąty zaprosi mieszkańców do spotkania z twórczością i epoką Lidii Wysockiej – ale także z ludźmi, którzy tę historię potrafią opowiedzieć z własnej perspektywy.

Festiwal nie jest bowiem wyłącznie wspomnieniem jednej aktorki. To próba przywrócenia pamięci o całym świecie polskiej kultury – o kinie, teatrze, kabarecie, piosence i artystach, którzy tworzyli polską scenę. Kolejne edycje pokazywały, że wokół nazwiska Lidii Wysockiej można opowiadać o wielu innych postaciach i zjawiskach: o gwiazdach kina, historii kabaretu, dawnych obyczajach, modzie, muzyce czy życiu artystycznym.

V Festiwal im. Lidii Wysockiej będzie więc kolejną okazją, by przypomnieć historię. I być może także, by odkryć ją na nowo – nie tylko jako historię jednej artystki, ale również innych.

Zapraszamy Państwa na wyjątkowy recital z okazji jubileuszu 5-lecia Festiwalu im. Lidii Wysockiej. Oprócz utworów z własnego repertuaru podczas recitalu Gaba Kulka wykona również utwory z repertuaru patronki Festiwalu, przygotowane specjalnie na nasze zaproszenie.

Skład:

Gaba Kulka, śpiew, instrumenty klawiszowe

Wojciech Traczyk, kontrabas, gitara basowa

Robert Rasz, perkusja

Była modelką, zanim zawód ten na dobre zadomowił się w polskiej rzeczywistości. Później została projektantką, kostiumolożką, właścicielką galerii i jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej mody. Grażyna Hase przez lata ubierała gwiazdy, projektowała dla filmu i teatru, tworzyła kolekcje, które wyprzedzały swoją epokę. Podczas V Festiwalu im. Lidii Wysockiej będzie można nie tylko spotkać się z projektantką, ale także zobaczyć wystawę fotografii jej projektów i film, do którego stworzyła kostiumy.

Grażyna Hase urodziła się w Warszawie w 1939 roku. Z modą związała się jako nastolatka. W 1957 roku pojawiła się na okładce „Przekroju”, a później pracowała jako modelka m.in. dla Mody Polskiej. Współpracowała również z Barbarą Hoff i innymi ważnymi postaciami ówczesnej mody.

W 1967 roku zaprezentowała swoją pierwszą autorską kolekcję „Kozak Look”. Był to ważny moment nie tylko w jej karierze. Hase pokazała, że pokaz mody może być widowiskiem, a ubranie może mieć własną opowieść.

Jej kolejne kolekcje prezentowano nie tylko w Polsce, ale także za granicą. Projektowała stroje dla różnych instytucji i firm, m.in. dla PLL LOT, warszawskich hoteli Forum i Victoria, a także dla polskich sportowców.

Nie zapominała przy tym o scenie i estradzie. Jej projekty nosiły gwiazdy polskiej muzyki, między innymi Anna Jantar, Halina Frąckowiak, Irena Jarocka czy Zespół 2+1.

Jednym z obszarów działalności Hase była praca dla filmu. Projektowała kostiumy, które pomagały budować postacie i tworzyć charakterystyczny klimat produkcji.

Właśnie dlatego podczas festiwalu pokazany zostanie film „Motylem jestem, czyli romans 40-latka” z 1976 roku. W filmie Jerzego Gruzy wystąpili m.in. Andrzej Kopiczyński i Irena Jarocka, a za kostiumy odpowiadała Grażyna Hase.

Dziś film jest nie tylko popularną komedią, ale również ciekawym zapisem mody i obyczajów lat 70. Stroje, fryzury i sposób, w jaki ubierali się bohaterowie, mówią o tamtych czasach równie dużo jak dialogi.

Podczas V Festiwalu im. Lidii Wysockiej będzie można spojrzeć na jej twórczość jeszcze bliżej podczas spotkania z samą projektantką. Rozmowę poprowadzi Krzysztof Tomasik, autor biografii Grażyny Hase. Będzie więc okazja, by posłuchać nie tylko o modzie, ale również o ludziach, miejscach i czasach, które przez lata tworzyły jej zawodową historię.

A później – powrót do lat 70. i projekcja „Motylem jestem, czyli romans 40-latka”.

Wszystkie te elementy – wystawa, spotkanie i film – tworzą jedną opowieść o Grażynie Hase. O projektantce, która potrafiła przejść drogę od modelki do jednej z najważniejszych postaci polskiej mody i która do dziś pozostaje świadkiem wielu zmian zachodzących w polskiej kulturze.

Krzysztof Tomasik – publicysta i biograf. Pisze o polskim kinie, historii mniejszości i popkulturze w PRL-u. Redaktor zbioru reportaży „Mulat w pegeerze” (2011). Autor książek: „Homobiografie” (2008, wyd. 2 – 2014), „Gejerel” (2012, wyd. 2 – 2018), „Seksbomby PRL-u” (2014), „Demony seksu” (2015), „Grażyna Hase. Miłość, moda, sztuka” (2016), „Poli Raksy twarz” (2022) i „Homolobby. Aktorzy II RP” (2025).

Była jedną z najbardziej rozpoznawalnych aktorek polskiego kina i teatru lat 20. i 30. XX wieku. Publiczność znała ją, lubiła i chętnie oglądała zarówno na ekranie, jak i na scenie. Ina Benita miała wszystko, co w tamtych czasach czyniło z aktorki prawdziwą gwiazdę – talent, urodę, inteligencję i wyrazistą osobowość. A jednak po wojnie jej nazwisko na wiele lat niemal zniknęło z pamięci.

Kim naprawdę była Ina Benita? Jak postrzegała siebie, a jak widzieli ją inni? Co wydarzyło się z nią podczas wojny? Na te pytania próbuje odpowiedzieć „Inny film” – słuchowisko, które zostanie zaprezentowane podczas V Festiwalu im. Lidii Wysockiej.

Autorką tekstu i reżyserką słuchowiska jest Maria Marcinkiewicz-Górna, reżyserka, dramaturżka i autorka słuchowisk radiowych. W swojej pracy często sięga po historie kobiet i postaci, których losy zostały zapomniane. W „Innym filmie” przygląda się Inie Benicie nie tylko jako przedwojennej gwieździe, ale przede wszystkim jako kobiecie uwikłanej w skomplikowane wydarzenia swojej epoki.

Słuchowisko nie daje jednej, prostej odpowiedzi. Pojawiają się różne narracje i punkty widzenia, dzięki którym można spojrzeć na Benitę z kilku stron.

Za kompozycję muzyczną i dźwiękową odpowiada Jakub Bondek, a w nagraniu występują Edyta Łukaszewska, Oliwia Nazimek, Ewa Szumska i Gabriela Frycz.

Po prezentacji odbędzie się spotkanie z Marią Marcinkiewicz-Górną, które poprowadzi Elżbieta Szymańska, kuratorka i animatorka projektów literackich i kulturalnych. Rozmowa będzie okazją, by zajrzeć za kulisy powstawania słuchowiska i porozmawiać o tym, jak dziś opowiadać o postaci, której biografia przez lata była pełna białych plam.

Po słuchowisku i spotkaniu widzowie zobaczą „Gehennę” – film z 1938 roku, w którym występują Ina Benita i Lidia Wysocka.

Obie aktorki spotykają się w nim na ekranie jeszcze przed wojną – w czasie, gdy ich kariery nabierały rozpędu, a świat, w którym żyły i pracowały, miał dopiero ulec całkowitej zmianie.

To spotkanie z aktorką, przyjaciółką Lidii Wysockiej, której nazwisko przez lata było niemal nieobecne, a która dzięki archiwalnym filmom i współczesnym opowieściom może dziś zostać odkryta na nowo.